Build PC gaming năm 2026: RAM 8GB còn dùng được không, hay 16GB đã là bắt buộc?

RAM 8GB vẫn có thể chơi game online trong năm 2026, nhưng đã chạm ngưỡng giới hạn, khi 16GB dần trở thành mức an toàn cho trải nghiệm ổn định và lâu dài.

RAM 8GB từng là mức dung lượng phổ biến cho PC gaming tầm trung, nhưng bối cảnh hiện tại đã thay đổi rõ rệt. Game mới yêu cầu bộ nhớ cao hơn, ứng dụng chạy nền nhiều hơn và Windows cũng ngày càng nặng nề. Điều đó khiến không ít người dùng phân vân liệu việc build PC 8GB RAM trong năm 2026 còn hợp lý, đặc biệt với những ai muốn tối ưu chi phí trong bối cảnh giá RAM liên tục biến động.

Trong bài tư vấn này, chúng ta sẽ cùng đánh giá trải nghiệm khi chơi game trên PC 8GB RAM, phân tích mức độ chênh lệch hiệu năng so với 16GB và các mức dung lượng cao hơn, từ đó giúp bạn xác định đâu là lựa chọn phù hợp nhất với nhu cầu và ngân sách của mình.

Xem thêm: Vì sao laptop 8GB RAM có khả năng xuất hiện trở lại trong năm 2026?

RAM 8GB năm 2026 - còn đủ dùng hay đã lỗi thời?

Nếu nhìn vào con số thuần túy, RAM 8GB trong năm 2026 vẫn chưa thể gọi là “lỗi thời hoàn toàn”. Với các nhu cầu cơ bản như lướt web, xem video, học tập trực tuyến hay chỉnh sửa ảnh nhẹ, một hệ thống 8GB RAM vẫn có thể vận hành ổn định. Nhiều người dùng phổ thông thậm chí vẫn cảm thấy “chưa có vấn đề gì” trong quá trình sử dụng hằng ngày.

Tuy nhiên, câu chuyện hiệu năng không nằm ở việc máy có chạy được hay không, mà nằm ở cảm giác sử dụng thực tế. “Đủ dùng” giờ đây không còn đồng nghĩa với “thoải mái” như vài năm trước. Các phiên bản Windows gần đây tiêu tốn nhiều RAM hơn cho tiến trình nền, dịch vụ đồng bộ, bảo mật và các tính năng liên quan đến AI. Chỉ riêng hệ điều hành khi khởi động đã có thể chiếm hơn 3 đến 4GB RAM.

Chưa kể, trình duyệt như Chrome hay Edge, vốn là công cụ không thể thiếu, có thể dễ dàng ngốn thêm vài GB bộ nhớ chỉ với một số tab quen thuộc như YouTube, Facebook, Google Docs hay Gmail. Khi cộng dồn tất cả những yếu tố này, RAM 8GB nhanh chóng chạm trần trong các tình huống sử dụng thực tế, buộc hệ thống phải “xoay xở” bằng bộ nhớ ảo trên ổ cứng.

Nói cách khác, RAM 8GB năm 2026 vẫn chạy được, nhưng đã đứng ở ranh giới rất sát với giới hạn phần cứng.

Hiệu năng không chỉ phụ thuộc RAM - mà là câu chuyện liên kết linh kiện

Một sai lầm phổ biến khi build PC là đánh giá hiệu năng từng linh kiện một cách tách rời. Thực tế, hiệu suất của hệ thống phụ thuộc rất nhiều vào sự cân bằng giữa CPU, GPU và RAM.

Ví dụ, một cấu hình dùng CPU mạnh và GPU rời nhưng chỉ có 8GB RAM rất dễ rơi vào trạng thái “thắt cổ chai”. CPU và GPU vẫn còn dư sức xử lý, nhưng RAM không đủ để chứa dữ liệu game hay các tiến trình nền, khiến hệ thống liên tục phải swap dữ liệu sang SSD. Khi đó, FPS không chỉ thấp hơn mà còn thiếu ổn định, dễ xảy ra hiện tượng khựng khung hình dù GPU chưa chạy hết công suất.

Ngược lại, một cấu hình dùng CPU tầm trung, GPU vừa phải nhưng có 16GB RAM thường cho trải nghiệm ổn định hơn trong thực tế. Đây là lý do vì sao nhiều người nâng cấp RAM và nhận thấy máy “mượt hẳn lên” dù không thay CPU hay GPU.

Sự khác biệt về hiệu năng khi sử dụng 8GB RAM

Đa nhiệm hằng ngày

Khoảng cách giữa RAM 8GB và 16GB thể hiện rõ nhất khi người dùng bắt đầu đa nhiệm. Với 8GB RAM, chỉ cần mở trình duyệt nhiều tab, chạy thêm ứng dụng chat, nghe nhạc nền hoặc phần mềm làm việc, hệ thống đã có dấu hiệu chậm lại. Việc chuyển đổi giữa các ứng dụng không còn tức thì, một số tab trình duyệt bị reload lại từ đầu.

Trong khi đó, 16GB RAM mang lại không gian bộ nhớ rộng rãi hơn, cho phép hệ thống giữ dữ liệu trong RAM vật lý thay vì liên tục ghi, đọc từ ổ đĩa. Trải nghiệm vì thế mượt mà và ổn định hơn rõ rệt, đặc biệt với người dùng có thói quen mở nhiều ứng dụng cùng lúc.

Trải nghiệm chơi game

Trong gaming, hạn chế của RAM 8GB càng bộc lộ rõ. Phần lớn game hiện nay vẫn có thể khởi chạy với 8GB RAM, nhưng đó chỉ là điều kiện để “vào game”, không phải để chơi mượt. Launcher, driver, hệ điều hành và các tiến trình nền đã chiếm một phần đáng kể bộ nhớ trước khi game bắt đầu chạy.

Khi dung lượng RAM còn lại không đủ, game buộc phải liên tục tải, xả dữ liệu trong quá trình chơi. Hệ quả là FPS giảm, thời gian load kéo dài và dễ xuất hiện hiện tượng giật, khựng khung hình, đặc biệt trong các cảnh nặng hoặc khi di chuyển nhanh giữa các khu vực.

Thực tế cho thấy, nhiều tựa game mới trong vài năm gần đây đã bắt đầu đề xuất cấu hình tối thiểu là RAM 16GB. Đây không phải yêu cầu “làm khó người dùng”, mà phản ánh đúng xu hướng game hiện đại ngày càng cần nhiều bộ nhớ hơn để đảm bảo trải nghiệm ổn định.

Khi RAM 8GB trở thành điểm nghẽn thực sự

Vấn đề của RAM 8GB không nằm ở việc không chạy được, mà nằm ở chỗ nó kéo lùi toàn bộ hệ thống. Khi RAM không đủ, dù CPU và GPU còn dư sức, hiệu năng tổng thể vẫn bị giới hạn. Điều này đặc biệt rõ ràng với các hệ thống dùng GPU tích hợp, khi một phần RAM còn bị trích làm VRAM, khiến bộ nhớ khả dụng cho hệ điều hành và game giảm xuống chỉ còn khoảng 5 đến 6GB.

Trong bối cảnh đó, nâng cấp từ 8GB lên 16GB thường mang lại hiệu quả rõ rệt hơn nhiều so với việc đổi CPU hay GPU cùng phân khúc giá. Đây cũng là lý do vì sao RAM 8GB trong năm 2026 được xem là “vẫn dùng được”, nhưng đã không còn là lựa chọn tối ưu nếu xét về trải nghiệm lâu dài.

So sánh hiệu năng chơi game theo dung lượng RAM

Dưới đây là số liệu tham khảo về FPS trung bình trên một số tựa game phổ biến khi thay đổi dung lượng RAM:

Tựa game	8GB	16GB	32GB	64GB
Black Myth Wukong	30 FPS	53 FPS	60 FPS	60 FPS
Silent Hill 2 Remake	66 FPS	71 FPS	71 FPS	74 FPS
Fortnite	91 FPS	95 FPS	95 FPS	95 FPS
Black Ops 6	108 FPS	117 FPS	118 FPS	118 FPS
God of War Ragnarok	115 FPS	125 FPS	126 FPS	126 FPS

Việc nâng từ 8GB lên 16GB mang lại cải thiện rõ rệt nhất. Điển hình như Black Myth Wukong tăng từ 30 FPS lên 53 FPS, tương đương mức cải thiện gần 77%. Điều này cho thấy RAM 8GB đã trở thành điểm nghẽn, buộc hệ thống phải sử dụng bộ nhớ ảo trên ổ đĩa, làm giảm FPS và tăng độ trễ khung hình.

Khi nâng từ 16GB lên 32GB, mức cải thiện giảm mạnh, thường chỉ dao động từ 1 đến 5 FPS. Điều này cho thấy 16GB đã đủ để đáp ứng nhu cầu bộ nhớ của hầu hết engine game hiện nay. Từ 32GB lên 64GB, sự khác biệt gần như không đáng kể trong gaming thông thường. Chỉ một số tựa game rất nặng hoặc các tình huống stream dữ liệu lớn mới hưởng lợi đôi chút.

Đáng chú ý, các game esports như Fortnite gần như không phụ thuộc vào RAM sau ngưỡng 16GB, do được tối ưu tốt và chịu ảnh hưởng nhiều hơn từ CPU và GPU.

GPU tích hợp: RAM 8GB càng trở nên bất lợi

Với các hệ thống sử dụng GPU tích hợp, bài toán còn khó hơn. Một phần RAM hệ thống sẽ bị trích làm VRAM cho GPU. Khi tổng dung lượng chỉ là 8GB, bộ nhớ thực tế còn lại cho Windows và ứng dụng có thể chỉ khoảng 5 đến 6GB, rất dễ gây tắc nghẽn trong quá trình chơi game hoặc đa nhiệm.

Trong trường hợp này, việc nâng lên 16GB RAM không chỉ giúp game chạy ổn định hơn mà còn cải thiện đáng kể trải nghiệm tổng thể của hệ thống. 

Vậy có nên build PC 8GB RAM vào năm 2026?

Nhìn tổng thể, RAM 8GB trong năm 2026 vẫn chưa hoàn toàn “hết đất sống”, nhưng rõ ràng đã không còn là lựa chọn lý tưởng cho trải nghiệm chơi game lâu dài. Với các tác vụ cơ bản hoặc một số tựa game nhẹ, cấu hình này vẫn có thể đáp ứng ở mức chấp nhận được. Tuy nhiên, khi game ngày càng nặng, hệ điều hành và ứng dụng nền tiêu tốn nhiều tài nguyên hơn, RAM 8GB nhanh chóng trở thành điểm nghẽn, gây ảnh hưởng rõ rệt đến độ mượt và sự ổn định.

Trong bối cảnh đó, RAM 16GB nổi lên như mức dung lượng hợp lý nhất cho năm 2026, vừa đảm bảo hiệu năng chơi game ổn định, vừa mang lại không gian đa nhiệm thoải mái hơn mà không cần đầu tư quá nhiều. Nếu ngân sách còn hạn chế, người dùng vẫn có thể tạm build PC với 8GB RAM kèm SSD tốc độ cao, nhưng nên xem đây là giải pháp ngắn hạn và sớm lên kế hoạch nâng cấp.

RAM 8GB vẫn dùng được, nhưng đã ở “ranh giới cuối” của khả năng đáp ứng. Để có trải nghiệm chơi game bền bỉ và ít phải đánh đổi trong những năm tới, đầu tư lên 16GB RAM vẫn là lựa chọn an toàn và đáng cân nhắc hơn cả.

Bên cạnh đó, nếu như bạn muốn trải nghiệm chơi game mượt mà ngay từ đầu mà không cần phải tự build PC, các mẫu laptop gaming tại Cellphones là lựa chọn gọn nhẹ, hiệu năng cân bằng và phù hợp để sử dụng lâu dài trong những năm tới.

Xem thêm: 

• Giá RAM tăng chóng mặt? Đây là 5 laptop gaming 16GB dưới 20 triệu vẫn quá hời để đón năm mới
• Điểm mặt 2 laptop gaming 20 triệu chơi Tết, CellphoneS tặng luôn RAM đang cực hot!