Bộ Anime đầu tiên trên thế giới ra đời thế nào?

Hành trình khám phá lịch sử Anime luôn mang đến vô vàn những điều bất ngờ, đặc biệt là khi chúng ta tìm về những thước phim sơ khai đặt nền móng cho cả một nền công nghiệp tỷ đô. Cùng Sforum ngược dòng thời gian để tìm hiểu về tác phẩm Anime đầu tiên trên thế giới và cách mà nghệ thuật hoạt hình Nhật Bản đã vươn mình mạnh mẽ qua từng thập kỷ.

Sự ra đời của Anime đầu tiên trên thế giới

Ngành công nghiệp hoạt hình Nhật Bản không đột ngột xuất hiện mà phải trải qua một quá trình thử nghiệm dài hạn với nhiều kỹ thuật thô sơ. Thể loại Anime bắt nguồn từ những hình vẽ tay đơn giản, được ghép nối lại để tạo ra ảo giác về chuyển động. Những nhà sáng tạo thời kỳ đầu đã phải tự mài mò các công cụ quang học phương Tây để áp dụng vào nghệ thuật truyền thống của Nhật Bản.

Thời điểm Anime đầu tiên ra đời

Về thời điểm tác phẩm Anime đầu tiên ra đời, Katsudō Shashin (Hoạt động ảnh) chính là tác phẩm tiên phong. Bộ Anime đầu tiên trên thế giới này được ước tính ra đời vào khoảng năm 1907, sớm hơn rất nhiều so với những bộ phim hoạt hình thương mại sau này.

Tác phẩm Katsudō Shashin có nội dung vô cùng đơn giản, xoay quanh hình ảnh một cậu bé mặc bộ đồ thủy thủ đang viết các ký tự kanji "活動写真" (nghĩa là "hoạt động ảnh" hay "bức ảnh chuyển động") lên một tấm bảng. Sau khi viết xong, cậu bé quay mặt về phía khán giả, ngả mũ và chào. Đoạn phim Anime đầu tiên trên thế giới này chỉ kéo dài vỏn vẹn 3 giây, bao gồm 50 khung hình được in trực tiếp lên một dải phim celluloid bằng kỹ thuật khuôn tô (stencil).

Điểm đặc biệt của kỹ thuật tạo ra bộ Anime đầu tiên của thế giới này là việc không sử dụng máy quay phim để ghi hình các bức vẽ. Thay vào đó, người thợ thủ công đã sử dụng một kỹ thuật in lưới cực kỳ tỉ mỉ, ép màu đỏ và đen trực tiếp lên cuộn phim dải 35mm. Mặc dù chỉ là một thử nghiệm cá nhân, Katsudō Shashin đã chứng minh được tư duy sáng tạo vượt thời đại của người Nhật trong việc tái tạo chuyển động hình ảnh.

[Product_Listing categoryid="1124" propertyid="" customlink="https://cellphones.com.vn/tivi.html" title="Danh sách Tivi đang được quan tâm nhiều tại CellphoneS"]

Quá trình phát hiện tác phẩm

Việc tìm thấy Katsudō Shashin là một sự kiện chấn động đối với lịch sử Anime. Đoạn phim này không hề được công bố rộng rãi trong suốt gần một thế kỷ và chỉ được phát hiện tình cờ vào tháng 7 năm 2005. Tiến sĩ Natsuki Matsumoto, một chuyên gia nghiên cứu về biểu tượng học và lịch sử hình ảnh tại Đại học Nghệ thuật Osaka, đã tìm thấy cuộn phim này khi đang lục lọi bộ sưu tập đồ cổ của một gia đình tại Kyoto.

Cuộn phim được cất giữ trong một chiếc máy chiếu gia đình cũ kỹ, vốn dành cho những gia đình giàu có thời bấy giờ dùng để giải trí. Khi được phát hiện, dải phim đã có dấu hiệu xuống cấp nhưng vẫn giữ nguyên vẹn 50 khung hình sắc nét. Quá trình giám định bằng công nghệ hiện đại đã xác nhận độ tuổi của cuộn phim rơi vào giai đoạn từ năm 1907 đến 1911. Phát hiện này đã chính thức đẩy lùi mốc thời gian khởi nguồn của hoạt hình Nhật Bản về trước cả những tác phẩm tiên phong của Pháp và Mỹ trong cùng thời kỳ.

Bước chuyển sang phim Anime chuyên nghiệp

Dù Katsudō Shashin là một thử nghiệm đáng giá, nhưng để nói về một sản phẩm hoạt hình được sản xuất bài bản và trình chiếu thương mại, chúng ta phải nhắc đến Namakura Gatana. Tác phẩm này được phát hành vào năm 1917 và được công nhận rộng rãi là phim Anime đầu tiên trên thế giới mang tính chất điện ảnh chuyên nghiệp. Namakura Gatana, hay còn được biết đến với tên gọi "Hanawa Hekonai meitō no maki", do nhà làm phim Jun'ichi Kōuchi đạo diễn.

Nội dung của Namakura Gatana dài khoảng 4 phút, kể về một võ sĩ samurai mua nhầm phải một thanh kiếm cùn. Với sự tự tin thái quá, vị samurai này quyết định đi thử kiếm trên những người qua đường. Tuy nhiên, anh ta liên tục bị những người dân thường, từ những ông lão mù đến người giao hàng, đánh bại một cách hài hước và đầy mỉa mai. Câu chuyện mang đậm tính trào phúng, phê phán thói hống hách của tầng lớp võ sĩ lúc bấy giờ.

Kỹ thuật sản xuất Namakura Gatana đánh dấu một bước tiến lớn so với thời kỳ trước. Đạo diễn Jun'ichi Kōuchi đã sử dụng kỹ thuật hoạt hình cắt dán (cutout animation), nơi các nhân vật được cắt từ giấy, vẽ chi tiết và gắn khớp di động. Người làm phim sẽ dịch chuyển từng chi tiết nhỏ xíu của nhân vật trên nền giấy và chụp lại từng khung hình. Sự thành công của Namakura Gatana khi được công chiếu tại các rạp hát đã mở ra kỷ nguyên thương mại hóa cho ngành công nghiệp hoạt hình, tạo động lực cho nhiều xưởng phim khác bắt tay vào sản xuất.

Sự hình thành của Anime truyền hình dài tập

Lịch sử Anime bước sang một trang hoàn toàn mới vào năm 1963 với sự xuất hiện của Astro Boy (Tetsuwan Atom). Dưới bàn tay nhào nặn của "vị thần manga" Osamu Tezuka, Astro Boy không chỉ là một hiện tượng văn hóa mà còn là bộ Anime truyền hình dài tập đầu tiên của Nhật Bản, định hình toàn bộ tiêu chuẩn sản xuất cho ngành công nghiệp này đến tận ngày nay.

Astro Boy xoay quanh câu chuyện về một cậu bé robot có cảm xúc con người, chiến đấu chống lại cái ác để bảo vệ hòa bình giữa nhân loại và máy móc. Được phát sóng trên đài truyền hình Fuji TV, bộ phim nhanh chóng thu hút hàng triệu lượt xem và mở ra trào lưu sản xuất hoạt hình chiếu hàng tuần. Để có thể đáp ứng được tiến độ phát sóng liên tục, Osamu Tezuka đã tiên phong áp dụng hệ thống hoạt hình giới hạn (limited animation).

Kỹ thuật này giảm thiểu số lượng khung hình vẽ tay trong một giây từ 24 xuống còn 8 hoặc 12 khung hình, đồng thời tái sử dụng các cảnh nền, chuyển động miệng hoặc bước đi. Phong cách vẽ nhân vật với đôi mắt to tròn, biểu cảm cường điệu và mái tóc góc cạnh của Astro Boy đã trở thành biểu tượng chuẩn mực của hoạt hình Nhật Bản. Thành công rực rỡ của Astro Boy tại cả thị trường nội địa lẫn quốc tế, đặc biệt là việc được mua bản quyền phát sóng tại Mỹ, đã chứng minh tiềm năng thương mại khổng lồ của loại hình nghệ thuật này.

Nhìn lại chặng đường từ một cuộn phim 3 giây vẽ tay cho đến những series truyền hình phủ sóng toàn cầu, chúng ta mới thấy được sức sáng tạo bền bỉ của các họa sĩ Nhật Bản. Hy vọng bài viết đã giúp bạn có cái nhìn tổng quan về Anime đầu tiên trên thế giới và hiểu rõ hơn về cội nguồn của nền công nghiệp giải trí này. Đừng quên truy cập Sforum mỗi ngày để cập nhật thêm nhiều kiến thức điện ảnh thú vị và các xu hướng công nghệ mới nhé!

• Xem thêm: Toplist