Cơn sốt AI đang “hành” game thủ lẫn người dùng bình thường như thế nào?

Nếu không nói đến chuyện công việc thì game thủ có thể là nhóm đang bị AI "hành" nặng nhất", và cú shock chỉ mới bắt đầu trong những ngày cuối năm 2025.

Kể từ khi ChatGPT ra mắt vào năm 2022, hàng loạt dịch vụ AI khác nhau đã ra đời và khiến cho thế giới ảo đảo lộn. Các nội dung được tạo bằng AI đã trở nên phổ biến và tràn lan trên khắp các trang mạng xã hội, nhưng những người dùng AI để tạo ra các nội dung này không biết rằng nó ảnh hưởng nặng nề đến bản thân mình.

Cái giá phải trả cho AI

Để có thể vận hành các “nông trại” khổng lồ với hàng dãy siêu máy tính chạy AI, các dịch vụ như Gemini, ChatGPT, Claude, Meta, Grok,… đều cần đến rất nhiều bộ nhớ. Hẳn bạn đã được nghe về vấn đề này trong khoảng vài tháng trở lại đây, khi mà giá các thanh RAM máy tính tăng đột biến. Nhưng đây chỉ là sự bắt đầu, và kể từ năm 2026 trở đi, sự đầu tư mạnh mẽ vào AI của những gã khổng lồ công nghệ sẽ chỉ khiến game thủ nói riêng và cả ngành công nghiệp game nói chung chịu thiệt hại khủng khiếp.

Chỉ mới hồi giữa năm nay, bất kỳ game thủ nào muốn nâng cấp PC của mình đều có thể sắm một cặp RAM DDR4 hoặc DDR5 dung lượng lớn với giá cả bình thường. Thế nhưng chỉ trong vòng khoảng 3 tháng trở lại đây, giá của những con chip RAM đã tăng khủng khiếp – không chỉ là vài mươi %, mà là gấp 2 lần hoặc hơn nữa tùy vào loại RAM. Một cặp RAM DDR5 6400 16GB có giá chưa đến 4 triệu đồng hồi tháng 9/2025 thì giờ đã leo lên mức hơn 10 triệu, đắt hơn cả một card đồ họa RTX 5060.

Sự khan hiếm do các trung tâm AI “vét hàng” đã dẫn đến việc các nhà sản xuất cũng tăng giá. Có tin nói rằng Samsung đã tăng giá ký hợp đồng RAM DDR5 của mình lên hơn gấp đôi, và thậm chí bộ phận sản xuất RAM của hãng không chịu bán RAM cho “người anh em” sản xuất điện thoại, tablet của mình. Một nhà sản xuất RAM lớn khác là Micron trực tiếp công bố sẽ vứt bỏ người tiêu dùng bằng cách đóng cửa nhãn hiệu Crucial và chỉ chơi với các hãng AI lớn.

Các nhà phân tích thị trường dự đoán rằng giá RAM sẽ còn tăng khoảng 30% trong năm sau. Để giúp bạn hình dung được vấn đề, dưới đây là một bảng cho thấy giá cả của một số bộ kit RAM phổ biến trên thị trường và tốc độ tăng giá của chúng trên thị trường thế giới trong vài tháng trở lại đây.

Đây là một vấn đề rất nghiêm trọng với game thủ, bởi phần lớn lượng chip nhớ trên cả hành tinh được sản xuất bởi 3 cái tên là Samsung, Micron, và SK Hynix. Dù bạn dùng RAM hay SSD, mang nhãn hiệu nào thì gần như chắc chắn rằng các chip nhớ được sử dụng đều đến từ một trong ba cái tên này. Tệ hơn nữa, trong vài ngày qua lại có thêm tin nói rằng Open AI đã ký một hợp đồng với Samsung và SK Hynix để mua 40% sản lượng RAM toàn cầu trong vài năm tới. Con số cụ thể là 900,000 wafer (miếng bán dẫn) mỗi tháng, tuy nhiên mình từng nghe rằng thế giới sản xuất khoảng 10 triệu wafer mỗi tháng, nên con số 40% có thể là đã bị khuếch đại.

Dù vẫn có những nhà sản xuất RAM khác như Kioxia, ProMOS, Elpida,… nhưng họ không sản xuất sản phẩm cho người tiêu dùng, mà nhằm vào các công ty lớn và các thiết bị máy móc từ gia dụng đến công nghiệp. Bên cạnh đó, bạn cũng đừng trông đợi rằng sẽ có những thanh RAM giá rẻ được các trung tâm AI thải ra như thể các “nông trại” đào coin thải card đồ họa vài năm trước. Các con chip RAM được sản xuất chuyên biệt cho AI sẽ có kiến trúc HBM (High Bandwidth Memory) và tập trung vào sự ổn định, trong khi RAM của người dùng tập trung vào tốc độ và hiệu năng.

Ngay cả các công ty lớn cũng không tránh khỏi sự ảnh hưởng của giá RAM. NVIDIA ngừng cung cấp chip RAM cho các nhà sản xuất card đồ họa, và mới đây công bố họ sẽ cắt 40% sản lượng GPU cho người dùng và thay vào đó sẽ bán cho các hãng AI. AMD chắc chắn sẽ không thể nào lấp đầy khoảng trống này, chẳng khác gì họ không thể giành lấy thị trường khi sản lượng card đồ họa RTX 5000 không bắt kịp nhu cầu của game thủ. Lý do đơn giản là vì các nhà máy của TSMC đã quá tải, và AMD chỉ là một trong số các khách hàng của TSMC, bên cạnh những ông lớn khác như NVIDIA, Apple, Qualcomm, và thậm chí là cả Intel dù “đội xanh” có nhà máy của riêng mình.

Game thủ PC lẫn console đều sẽ phải trả giá

Không cần phải nói thì bạn đọc Sforum cũng đã đoán được rằng sự tăng giá và thiếu hụt nguồn cung chip nhớ sẽ ảnh hưởng mạnh đến thế nào đến ngành game, bất kể là bạn chơi trên PC, console hay thiết bị cầm tay. Với console, cả Sony lẫn Microsoft đều dã phải tăng giá các hệ máy của mình trong năm qua, và có thể sẽ tiếp tục tăng. Giám đốc tài chính của PlayStation đã phải thừa nhận rằng giá RAM tăng cao khiến lợi nhuận của phần cứng hạ thấp, và chỉ có Nintendo tự tin vào Switch 2, có lẽ là vì hệ máy này không chạy đua phần cứng với các đối thủ của mình.

Bạn nghĩ rằng chơi trên “mây” thì sẽ thoát? Không hề, bởi các kế hoạch tăng giá đã và đang được tung ra, ví dụ người dùng GeForce Now của NVIDIA sẽ chỉ có thể chơi 100 giờ mỗi tháng kể từ 1/1/2026, và nếu chơi lố thì sẽ phải trả thêm rất nhiều tiền. Game thủ muốn sắm laptop cũng phải coi chừng, vì Dell, Lenovo, HP đều dự kiến sẽ tăng giá khoảng 20%. Nhiều mẫu máy “đời mới” dự kiến ra mắt trong năm 2026 có thể chỉ được trang bị 8GB RAM, và 16GB hay cao hơn sẽ chỉ xuất hiện trên những dòng máy gaming cao cấp. 

Tình hình sẽ còn tiếp tục trở nên tệ hại hơn trong năm 2026, khiến những ai muốn build PC hay buộc phải mua PC vì lý do gì đó càng khốn khổ. Hiện nay, giá một cặp RAM DDR5 đã đắt hơn chiếc PS5 Pro, khiến cho việc mua sắm PC trở nên khó khăn hơn hẳn. Và khi giá DDR4 và DDR5 tăng lên, các con chip DDR7 được sử dụng trong card đồ họa chắc chắn cũng không thể thoát khỏi. Người dùng AMD hay NVIDIA đều sẽ phải trả thêm rất nhiều tiền nếu mua card đồ họa mới trong năm 2026 hay xa hơn.

Game thủ mobile cũng không nằm ngoài vòng xoáy này, khi mà những chiếc điện thoại và tablet mà bạn muốn dùng có thể sẽ bị cắt giảm RAM còn mạnh tay hơn cả laptop. TrendForce dự đoán rằng smartphone đời mới sẽ giảm xuống còn 4GB RAM cho các model tầm thấp, và chỉ các máy tầm cao mới có 8GB hoặc hơn, còn 12GB RAM có thể chỉ nằm ở các siêu phẩm giá trên 40 triệu. Do đó, đừng ngạc nhiên nếu những tựa game mà bạn đang chơi mượt trên điện thoại năm 2025 bất ngờ trở nên ì ạch và chậm chạp hơn trên các smartphone của 2026, tất cả chỉ vì thiếu RAM!

Tăng sản lượng RAM? Không dễ như bạn nghĩ

Có thể bạn sẽ nghĩ rằng vấn đề sẽ được giải quyết sớm vì các nhà sản xuất RAM sẽ muốn kiếm tiền, nhưng thực ra thì có nhiều lý do để điều này không xảy ra. Việc đầu tư cho nhà máy mới là rất tốn kém và cần nhiều năm để có thể bắt đầu sản xuất, nhưng không có gì đảm bảo là nhà máy sẽ kịp hoạt động khi giá RAM vẫn còn cao. Họ e ngại “bong bóng AI” sẽ bị vỡ và khiến các khoản đầu tư cho nhà máy mới trở thành lãng phí.

Vẫn còn nhớ rằng trong cơn sốt linh kiện thời COVID, nhiều nhà sản xuất đã đầu tư mạnh để mở rộng năng lực sản xuất, ví dụ Samsung chi cả núi tiền cho nhà máy tại Pyeongtaek và dùng đến 60,000 công nhân làm việc 3 ca, nhưng vấn đề là khi họ hoàn thành xây dựng thì cơn sốt cũng qua và sản lượng trở nên dư thừa. Báo cáo kết quả kinh doanh của Samsung hồi tháng 4/2024 cho thấy rằng lợi nhuận của họ rơi từ 9.5 tỷ USD xuống 40 triệu USD trong vòng 9 tháng vì nhà máy này theo trang mt.co.uk.

Thực tế thì quả thực các hãng đang xây dựng nhà máy – ngay khi mình viết bài này, Micron đang xây thêm 2 nhà máy nữa tại Mỹ nhờ ngân sách từ chính phủ. SK Hynix cũng đang xây 2 nhà máy mới tại Mỹ và Hàn Quốc, nhưng khả năng rất cao là chúng sẽ chỉ hoàn thành và đi vào sản xuất trong năm 2027. Nhưng ngay cả khi nhà máy kịp “mọc lên” khi nhu cầu còn cao, họ lại càng không có lý do gì để bán cho người dùng trong khi các hãng AI vẫn đang vơ vét RAM với giá trên trời.

Tạm kết

Nói tóm lại, cuộc chạy đua vũ trang giữa các hãng AI đang gây ra nhiều hậu quả tai hại đến người dùng. Đó là còn chưa kể đến thói lười biếng của các nhà phát triển game, khi họ không thèm tối ưu cho PC mà đổ hết việc cho tính năng tạo khung hình (Frame Generation) của card đồ họa. Trừ những ai “không có gì ngoài điều kiện”, đại đa số game thủ từ giờ sẽ phải tiếp tục gắn bó với chip RAM cũ của mình và hi vọng chúng đừng “đột tử” trong vài năm tới, ít nhất là cho đến khi cơn sốt giá RAM hạ nhiệt và có thêm đấu sĩ mới gia nhập thị trường.

Xem thêm:

• Naraka Bladepoint chính thức Open Beta và tung bài hát chủ đề hào hùng
• Hướng dẫn build Ye Shunguang trong Zenless Zone Zero
• Tier list nhân vật Zenless Zone Zero mới nhất

Thay vì build PC lẻ và chấp nhận sự tăng giá khủng của RAM, những dàn máy được ráp sẵn có thể là lựa chọn tốt hơn cho bạn đọc Sforum trong thời điểm hiện tại:

[Product_Listing categoryid="934" propertyid="" customlink="https://cellphones.com.vn/may-tinh-de-ban/pc-gaming.html" title="Danh sách PC Gaming đang được quan tâm nhiều tại CellphoneS"]