Cách khóa ga điều hòa đúng kỹ thuật, an toàn

Biết cách khóa ga điều hòa đúng kỹ thuật và an toàn sẽ giúp bạn bảo vệ thiết bị. Việc tự ý thao tác mà không nắm vững nguyên lý có thể dẫn đến những sự cố nguy hiểm như cháy nổ block, hỏng máy hoặc rò rỉ hóa chất ra môi trường. Bài viết này sẽ hướng dẫn bạn chi tiết cách nhốt gas máy lạnh chuẩn xác, an toàn như thợ chuyên nghiệp. 

Xem thêm: Cách xử lý máy lạnh bị nghẹt ga hiệu quả, đơn giản 

Khóa ga điều hòa là gì? Khi nào cần thực hiện?

Ga điều hòa là một chất lỏng hoặc khí đặc biệt tuần hoàn liên tục trong hệ thống ống đồng giữa cục nóng và cục lạnh. Nhiệm vụ của nó là hấp thụ nhiệt từ trong phòng để mang ra ngoài xả, giúp làm mát không khí. 

Khóa ga điều hòa (nhốt ga, thu hồi ga) là quá trình vận hành máy để ép lượng ga lạnh đang chạy trong hệ thống ống đồng và cục lạnh quay trở về và lưu trữ bên trong block (máy nén) của cục nóng. Sau đó dùng van khóa chặn lại không cho thoát ra ngoài.

Cách khóa ga điều hòa phải thực hiện trong các trường hợp sau:

• Thay đổi nơi lắp máy lạnh.
• Khi thanh lý hoặc đổi máy cũ.
• Khi sửa chữa và bảo dưỡng điều hòa.
• Khi cần vệ sinh cục nóng.

Rủi ro nếu không khóa ga hoặc khóa ga sai cách

Nếu bạn thực hiện sai quy trình có thể gây nên những rủi ro như sau:

• Mất toàn bộ lượng ga trong máy: Nếu không khóa van, khi bạn cắt hoặc tháo ống đồng, áp suất lớn sẽ đẩy toàn bộ ga phun ra ngoài.
• Nguy cơ cháy nổ block (máy nén): Nếu bạn khóa sai thứ tự van, áp suất nội bộ tăng dòng đột ngột có thể dẫn đến quá nhiệt và phát nổ block.
• Bị bỏng lạnh do ga phun vào người: Ga điều hòa ở thể lỏng khi thoát ra môi trường có nhiệt độ cực thấp. Nếu bắn vào da hoặc mắt sẽ gây bỏng lạnh nghiêm trọng.
• Gây ô nhiễm môi trường: Các dòng ga cũ như R22 phá hủy tầng ozone, còn các dòng ga mới như R410A và R32 có chỉ số gây hiệu ứng nhà kính rất cao.

Dụng cụ cần chuẩn bị khi khóa ga điều hòa

Khi thực hiện cách khóa ga điều hòa, bạn cần chuẩn bị:

• Bộ lục giác: Dùng để vặn khít các đầu van bên trong cục nóng. Nhiều người muốn biết lục giác khóa ga điều hòa số mấy thì thường là 4mm, 5mm đến 6mm (mỗi đời máy dùng cỡ ốc van khác nhau).
• Mỏ lết (hoặc kìm): Cần ít nhất một đến hai chiếc mỏ lết kích cỡ vừa phải để vặn mở các nắp bảo vệ van và nắp bọc đầu ống đồng của cục nóng.
• Tua vít (4 cạnh, 2 cạnh): Tháo nắp bảo vệ phần đấu nối điện của cục nóng điều hòa.
• Đồng hồ đo áp suất ga (Đồng hồ nạp ga): Giúp bạn giám sát chính xác khi nào lượng ga đã chạy hết về cục nóng để khóa van kịp thời.
• Băng dính điện và bạt/vải che: Dùng để bọc cách điện các đầu dây sau khi tháo và che chắn nếu thời tiết có mưa gió.
• Bút thử điện, găng tay bảo hộ: Tránh tình trạng cục nóng bị rò rỉ điện ra vỏ máy trong quá trình thao tác.

Hướng dẫn cách khóa ga điều hòa từng bước

Khi thực hiện cách khóa ga điều hòa, bạn cần có chuyên môn và tuân thủ nghiêm ngặt quy trình kỹ thuật. Hãy đảm bảo bạn thực hiện vào ngày trời khô ráo và có người hỗ trợ đứng cạnh nguồn điện để ngắt điện khi có hiệu lệnh. 

Bước 1: Khởi động máy và kiểm tra hệ thống trước khi khóa

Bạn bật điều hòa và hạ nhiệt độ xuống mức thấp nhất và tăng tốc độ quạt lên tối đa để ép cục nóng ngoài trời phải khởi động và chạy hết công suất. Hãy đợi cho đến khi cánh quạt cục nóng quay đều và bạn nghe thấy tiếng block kêu. 

Trong lúc đợi, dùng mỏ lết vặn tháo các nắp bảo vệ của hai đầu van khóa ra. Nếu có đồng hồ đo áp suất, hãy kết nối dây đồng hồ vào van nạp ga trên đường ống to để theo dõi kim áp suất hoạt động. 

[Product_Listing categoryid=" 1926" propertyid="" customlink="https://cellphones.com.vn/dien-lanh/may-lanh.html" title="Danh sách máy lạnh đang được quan tâm nhiều tại CellphoneS"]

Bước 2: Khóa van ga đường nhỏ

Hãy quan sát hai đường ống đồng nối vào cục nóng: Một van ống nhỏ và một van ống to. Bạn lấy cây lục giác có kích thước vừa vặn với lỗ van của ống nhỏ. Vặn cây lục giác theo chiều kim đồng hồ thật chặt và dứt khoát để đóng hoàn toàn van này lại. Khi van nhỏ bị khóa, block vẫn tiếp tục chạy nhưng nó chỉ thực hiện nhiệm vụ hút ga từ dưới cục lạnh về chứ không đẩy ga đi nữa. 

Bước 3: Chờ gas về block và khóa van ga đường to

Bạn dùng đồng hồ đo áp suất hoặc canh thời gian khoảng 1 phút đến 1 phút 30 giây. Khi ga về hết, tiếng máy nén sẽ kêu rõ và êm hơn. Ngay khi kim đồng hồ chạm mức 0 hoặc đủ thời gian, bạn hãy dùng lục giác cắm vào van của ống to và vặn thật nhanh theo chiều kim đồng hồ để khóa chặt van này lại. 

Bước 4: Tắt máy và kiểm tra kết quả sau khi khóa

Sau khi xiết chặt van to, bạn ra hiệu để người hỗ trợ ngắt nguồn điện (hạ aptomat) của điều hòa ngay lập tức. Tuyệt đối không được để block chạy quá 10 giây sau khi đã khóa cả hai van, vì lúc này block bị om áp suất âm và không có chất bôi trơn, rất dễ gây cháy và phát nổ. 

Sau khi ngắt điện, hãy dùng bút thử điện kiểm tra lại vỏ máy. Tiếp theo, dùng mỏ lết nới nhẹ rắc co (đầu nối) của ống đồng ra một chút xem có tiếng khí ga xì mạnh không. Nếu chỉ có tiếng xịt nhẹ rồi hết thì bạn đã khóa ga thành công. Nếu thấy điều hoà bị xì ga ra liên tục, chứng tỏ van bị hở hoặc bạn thao tác chậm, phải siết và làm lại từ đầu. 

Lưu ý: Hướng dẫn trong bài viết chỉ nên tham khảo, việc khóa ga điều hòa phải do kỹ thuật viên có chứng chỉ và thiết bị đúng quy định thực hiện. Người dân không nên tự ý thực hiện để tránh rò rỉ gas, vi phạm về bảo vệ môi trường và mất bảo hành máy.

Cách khóa ga điều hòa theo từng dòng máy

Mặc dù cách khóa ga điều hòa nhìn chung là giống nhau trên mọi thiết bị. Tuy nhiên mỗi hãng lại có các điểm riêng, việc thấu hiểu đặc tính từng dòng máy giúp bạn chủ động hơn khi thao tác.

Cách khóa ga điều hòa Inverter

Dòng máy Inverter dùng công nghệ biến tần, nghĩa là khi mới khởi động, block sẽ chạy từ từ rồi mới tăng dần tốc độ lên cao nhất. Do đó, khi áp dụng cách khóa ga điều hòa Inverter, bạn không được vội vàng khóa van ngay khi cục nóng vừa chạy. 

Bạn hãy đợi từ 10-15 phút để mạch điều khiển cấp lệnh cho block đạt đến tần số tối đa. Nếu bạn khóa van khi block đang chạy ở tần số thấp, lực hút sẽ yếu dẫn đến không thể thu hồi lượng ga trong hệ thống, gây thất thoát khi tháo ống. 

Cách khóa ga điều hòa Panasonic

Điều hòa Panasonic thường hệ thống cảm biến áp suất và cảm biến dòng nhạy bén. Khi khóa van nhỏ, áp suất đường ống thay đổi đột ngột, mạch điện thông minh của Panasonic có thể nhận diện đây là một sự cố rò rỉ. 

Vì vậy, khi thực hiện cách khóa ga điều hòa Panasonic, bạn cần vặn van thật nhanh nhẹn, dứt khoát. Ngay khi khóa van nhỏ xong, hãy khóa van to ngay sau đó khoảng 15-20 giây trước khi máy tự động ngắt dòng. 

Cách khóa ga điều hòa Daikin

Daikin thường dùng các loại ga đời mới như R410A và R32 với áp suất tĩnh và áp suất hoạt động cao. Do áp suất lớn, các đầu van lục giác của Daikin thường được siết rất chặt và có gioăng cao su chống hở. Khi thực hiện cách khóa ga điều hòa Daikin, lúc vặn khóa van bạn phải dùng lực tay mạnh và đều để ép chặt gioăng cao su. Việc này tránh tình trạng áp suất cao của ga R32 đẩy ngược làm rò rỉ. 

Cách khóa ga điều hòa Casper

Điều hòa Casper thường có cấu trúc cơ khí khá đơn giản và block dòng máy cơ này thường đạt tốc độ tối đa rất nhanh sau khi khởi động. Khi cục nóng Casper vừa chạy khoảng 2-3 phút là bạn đã có thể bắt đầu khóa ga. 

Điểm lưu ý nhỏ đối với dòng máy này là các rắc co ống đồng đôi khi bám đá hoặc đọng nước rất nhiều khi block chạy lạnh sâu. Bạn nên lau khô khu vực quanh đầu van trước khi cắm lục giác để tránh bị trượt tay. 

Cách khóa ga điều hòa Funiki

Điều hoà Funiki là dòng máy có độ bền cơ học cao, block khỏe và dung tích chứa ga tương đối rộng rãi. Thời gian chờ để hút hết ga của máy Funiki thường ngắn hơn các dòng máy khác. Khi bạn khóa van nhỏ, chỉ cần đợi khoảng 15-25 giây là toàn bộ ga đã được gom sạch vào cục nóng. Bạn chỉ cần chú ý nghe tiếng máy nén chuyển từ tiếng kêu to sang tiếng trầm ấm là có thể tiến hành khóa van to. 

Lưu ý: Để biết cách thực hiện chi tiết và chuẩn xác cho từng hãng máy lạnh, bạn xem thêm hướng dẫn cụ thể của hãng trên website chính thức.

Cách mở khóa ga điều hòa sau khi lắp đặt lại

Sau khi đã dời máy đến vị trí mới và kết nối lại hệ thống ống đồng giữa cục nóng và cục lạnh, bạn cần thực hiện cách mở khóa ga điều hòa đúng quy trình. 

Các bước mở khóa ga điều hòa đúng quy trình

Các bước mở khóa ga điều hòa cơ bản như sau:

• Bước 1: Tắt điều hòa và ngắt aptomat, dùng tua vít tháo nắp bảo vệ dàn nóng (nếu có), dùng mỏ lết tháo nắp bịt bằng đồng trên 2 van gas (van ống nhỏ và van ống lớn).

• Bước 2: Dùng khóa lục giác xoay van ống lớn ngược chiều kim đồng hồ đến khi mở hoàn toàn, thao tác từ từ để tránh sốc gas. 
• Bước 3: Tiếp tục xoay mở van ống nhỏ ngược chiều kim đồng hồ cho đến hết cỡ để gas lưu thông toàn bộ hệ thống.
• Bước 4: Lắp lại nắp chụp bảo vệ và siết vừa chặt để tránh rò rỉ gas. Bật nguồn điện, cho điều hòa chạy thử. 

Lưu ý: Chỉ tiến hành mở khóa gas sau khi đã hoàn tất việc hút chân không đường ống (bước bắt buộc đối với các dòng máy lạnh sử dụng gas R32, R410A hiện nay). 

Kiểm tra áp suất và rò rỉ gas sau khi mở khóa

Sau khi đã mở hết hai van khóa, bạn bật điều hòa chạy thử ở chế độ làm lạnh sâu. Hãy kết nối đồng hồ đo ga vào ti sạc để kiểm tra áp suất của máy có đạt chuẩn hay không. Thường với ga R32 và R410A, áp suất hút chuẩn từ 120 - 150 PSI, với ga R22 là 60 - 80 PSI.

Bạn pha một ít bọt xà phòng đặc bôi lên các đầu rắc co nối ống đồng ở cả cục nóng và cục lạnh. Quan sát kỹ xem có hiện tượng sủi bọt khí bong bóng hay không. Nếu có bong bóng sủi lên, chứng tỏ đầu nối bị hở, bạn cần khóa ga lại ngay. Nếu không có hiện tượng gì và máy ra hơi lạnh đều, hệ thống đã hoàn toàn kín và an toàn.

Xử lý sự cố thường gặp khi khóa ga điều hòa

Khi thực hiện cách khóa ga điều hòa bạn có thể gặp phải các sự cố sau:

Đầu van lục giác bị trượt ren:

• Nguyên nhân: Dùng lục giác sai kích cỡ, cố tình vặn quá mạnh tay khi van đã bị rỉ sét do mưa nắng lâu ngày. 
• Cách khắc phục: Dùng kìm bấm kẹp chặt vào vòng ngoài của thớt van để xoay, hoặc dùng đục nhỏ tạo rãnh rồi đóng nhẹ theo chiều khóa.

Ống đồng bị móp méo, gập gãy khi tháo: 

• Nguyên nhân: Thao tác uốn ống không đúng, không dùng lò xo uốn ống hoặc không cố định một tay vào rắc co khi vặn mỏ lết.
• Cách khắc phục: Bạn phải cắt bỏ đoạn ống gãy đó đi, dùng bộ loe ống chuyên dụng để loe lại và nối bằng rắc co mới. 

Khóa van xong nhưng ga vẫn bị xì ra ngoài:

• Nguyên nhân: Do van một chiều bên trong cục nóng bị hở, rỉ sét bám vào lòng van làm gioăng cao su không thể đóng khít. 
• Cách khắc phục: Vặn chặt nắp đậy bảo vệ bằng đồng bên ngoài vào, nắp này có gioăng đồng nén rất khít, nó sẽ là lớp khóa thứ hai ngăn ga rò rỉ ra ngoài. 

Trên đây là thông tin tham khảo về cách khóa ga điều hòa đúng kỹ thuật. Hãy luôn nhớ chú ý đến an toàn trong khi thao tác sửa chữa thiết bị điện máy. Để tránh rủi ro gây nguy hiểm thì bạn vẫn nên ưu tiên gọi thợ đến để thực hiện. 

Nguồn ảnh: Các ảnh trong bài được tổng hợp từ nhiều nguồn.