Hướng dẫn cách tránh bẫy tin giả trên mạng xã hội

Trong thời đại số như hiện nay, tin giả có thể xuất hiện tràn lan trên các mạng xã hội, điển hình là trên Facebook, TikTok và Youtube. Vậy thế nào là tin giả, nguyên nhân xuất hiện tin giả là gì và cách nhận biết, cách tránh bẫy tin giả trên mạng xã hội như thế nào? Hãy cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây nhé.

Thế nào là tin giả?

Tin giả trên mạng xã hội là thông tin không đúng sự thật, được tạo ra và lan truyền với mục đích thiếu lành mạnh. Thường gây ra hiểu lầm cho người tiêu thụ. Những thông tin này có thể chỉ chứa một phần sự thật nhưng lại không được kiểm chứng. Hoặc bị biến đổi, làm méo mó bản chất thực sự của vấn đề. Trên mạng xã hội hiện nay có rất nhiều thông tin giả mạo như vậy, đòi hỏi bạn cần thực sự hiểu thế nào là tin giả, cách nhận biết và cách tránh bẫy tin giả.

Hiện nay, nhận biết cách tránh bẫy tin giả trên mạng xã hội rất được quan tâm. Bởi các đối tượng xấu đã lợi dụng sức lan tỏa mạnh mẽ của mạng xã hội, sử dụng tin giả như một công cụ để vụ lợi, dễ dàng tiếp cận và tác động đến đại chúng. Một số tin giả được tạo ra nhằm xúc phạm uy tín, danh dự của cá nhân, tổ chức. Hoặc thậm chí làm sai lệch thông tin về một sự kiện. Từ đo, gây ra phản ứng tiêu cực trong cộng đồng.

Những tin tức sai lệch như vậy không chỉ gây thiệt hại cho nạn nhân. Mà còn tạo ra bầu không khí hoang mang trong dư luận. Từ đó, có thể ảnh hưởng đến sự ổn định xã hội. Vì vậy, người xem cần hiểu và biết cách tránh bẫy tin giả để tiếp nhận thông tin chính xác nhất.

Nguyên nhân xuất hiện tin giả

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến sự xuất hiện của tin giả (fake news) trong thời đại ngày nay. Với sự phát triển mạnh mẽ của mạng xã hội thì bên cạnh những lợi ích, cũng có không ít hệ lụy - nguyên nhân hàng đầu của việc xuất hiện tin giả. Sau đây là các nguyên nhân chính bạn cần biết để thực hiện cách tránh bẫy tin giả:

Tư lợi: Một số người tạo ra tin giả để tăng lượng truy cập cho trang web của mình. Từ đó tăng thu nhập từ quảng cáo. Vì tin giả thường có tiêu đề thu hút, gây chú ý cũng như kích thích tò mò, thu hút độc giả.

Gây rối: Một số cá nhân hoặc tổ chức tạo ra tin giả nhằm gây rối loạn, tạo ra sự hoang mang, lo sợ trong cộng đồng. Hoặc làm mất lòng tin vào cơ quan chính phủ hoặc các tổ chức nhất định. Đây là hành vi nguy hiểm, đòi hỏi bạn biết cách tránh bẫy tin giả để bảo vệ bản thân mình.

Thiếu nhận thức về trách nhiệm: Một số người không nhận ra hậu quả của việc lan truyền tin giả. Coi việc chia sẻ thông tin trên mạng xã hội như một hành động vô hại.

Thái độ của người dùng mạng xã hội: Trong thời đại số hóa, thông tin lan truyền rất nhanh. Không ít người chia sẻ thông tin mà không kiểm tra nguồn gốc, độ tin cậy. Vì vậy, người xem cũng cần biết cách tránh bẫy tin giả và nhận biết chúng trên mạng xã hội để tránh lan truyền tin giả đến nhiều người hơn.

Cách nhận biết tin giả trên mạng xã hội

Ngày nay, tin giả xuất hiện tràn lan, đa dạng về hình thức, nguyên nhân và nội dung. Vì vậy, để nhận biết và tránh bị lừa bởi tin giả trên mạng xã hội, bạn cần biết những dấu hiệu của tin giả. Cụ thể:

Tiêu đề giật gân: Nếu bạn gặp các tiêu đề gây sốc, thu hút sự chú ý và liên quan đến chủ đề đang hot. Thì đây có thể là dấu hiệu của tin giả. Hãy kiểm tra thông tin thật kỹ càng để đưa ra được cách tránh bẫy tin giả hiệu quả.

Nguồn gốc thiếu uy tín: Tin giả thường xuất hiện trên trang web, tài khoản ít người biết đến nhưng thường xuyên chia sẻ tin không đáng tin cậy. Hoặc từ các trang không thuộc các tổ chức báo chí uy tín, cơ quan nhà nước.

Thiếu dẫn chứng: Một bài viết không đề cập đến nguồn gốc hoặc nguồn gốc mơ hồ thường không đáng tin cậy. Đây là dấu hiệu của tin giả và bạn cách biết cách tránh bẫy tin giả để loại bỏ chúng.

Cách tránh bẫy tin giả trên mạng xã hội

Sau khi nắm được thế nào là tin giả, các nguyên nhân xuất hiện, dấu hiệu nhận biết của tin giả, bạn cũng cần biết một số phương pháp sau đây để kiểm chứng nguồn tin và cách tránh bẫy tin giả trên mạng xã hội.

Kiểm tra tin giả

Đầu tiên, bạn nên xác định nguồn cung cấp thông tin. Bao gồm tác giả của bài viết, đánh giá hình ảnh được sử dụng trong bài. Cũng như các đường link đi kèm để biết đó có phải là nguồn thông tin hợp lệ hay không.

Ngoài ra, cách tránh bẫy tin giả là nên đọc toàn bộ bài viết, chú ý vào điểm quan trọng. Tìm ra các điểm mâu thuẫn hoặc thiếu chính xác trong bài. Để chắc chắn hơn, bạn nên so sánh bài viết đó với các nguồn tin báo chí uy tín. Hoặc tìm kiếm ý kiến từ chuyên gia báo chí uy tín.

Thận trọng với thông tin

Một trong những cách tránh bẫy tin giả hiệu quả là phải thận trọng với bất kỳ nguồn tin nào. Bạn không nên tin mọi thông tin xuất hiện trước mắt mình trên mạng xã hội. Thay vào đó, hãy kiểm tra nguồn tin và xem xét kỹ lưỡng trước khi muốn đăng tải hoặc chia sẻ bất kỳ nội dung nào.

Nếu thấy thông tin đó có phần đáng ngờ, bạn nên hỏi ý kiến từ người thân, bạn bè. Hoặc chờ đợi xác nhận từ nguồn báo chí uy tín hay xác nhận từ cơ quan có thẩm quyền.

Xử lý khi phát hiện tin giả

Khi phát hiện có tin giả trên mạng xã hội, bạn nên chụp màn hình lại, lưu đường link hoặc lưu video liên quan về thiết bị của mình để làm bằng chứng sau này nếu cần. Sau đó, đảm bảo là bạn không chia sẻ thông tin đó đến với người thân, bạn bè.

Đồng thời, để ngăn ngừa lan truyền tin giả, bạn cũng có thể báo cáo tới cơ quan chức năng tại địa phương. Như Văn phòng UBND các tỉnh/thành phố hoặc Sở Thông tin và Truyền thông.

Hoặc, bạn có thể liên hệ với Trung tâm Xử lý tin giả Việt Nam (VAFC) qua website, email hoặc hotline.

• Email: online.abei@mic.gov.vn
• Website: https://tingia.gov.vn
• Hotline: 18008108

Hy vọng với thông tin trên đây, bạn đã nắm được thế nào là tin giả, nguyên nhân xuất hiện tin giả và cách nhận biết, cách tránh bẫy tin giả trên mạng xã hội. Hãy cảnh giác với tin giả và có biện pháp phù hợp để tránh bị ảnh hưởng từ tin giả bạn nhé.

• Xem thêm bài viết chuyên mục:Mẹo vặt