Dùng tai nghe Bluetooth nhiều có hại sức khỏe không?

Dùng tai nghe Bluetooth nhiều có hại sức khoẻ không? Xét riêng về sóng Bluetooth, thiết bị đáp ứng giới hạn phơi nhiễm RF hiện hành không được xem là gây hại sức khỏe trong điều kiện sử dụng thông thường. Những rủi ro thực tế đáng lưu ý hơn thường đến từ nghe âm lượng lớn, đeo quá lâu, vệ sinh tai nghe kém hoặc sử dụng thiết bị và phụ kiện sạc không rõ nguồn gốc.

Dùng tai nghe Bluetooth có hại sức khỏe không?

Dùng tai nghe Bluetooth không được xem là gây hại sức khỏe chỉ vì thiết bị sử dụng sóng Bluetooth, miễn là mức phơi nhiễm RF nằm trong giới hạn áp dụng. Người dùng nên chú ý nhiều hơn đến âm lượng, thời gian đeo, vệ sinh tai và tình trạng phần cứng.

Ảnh hưởng của sóng điện từ

Bluetooth sử dụng sóng vô tuyến thuộc nhóm bức xạ không ion hóa. Theo Viện Ung thư Quốc gia Hoa Kỳ, bức xạ RF không có đủ năng lượng để trực tiếp làm hỏng DNA theo cơ chế của các dạng bức xạ ion hóa như tia X. WHO cũng cho biết tác động sinh học đã được xác lập của RF ở mức cao chủ yếu liên quan đến làm nóng mô, còn tác hại sức khỏe do phơi nhiễm RF mức thấp kéo dài chưa được xác nhận.

Vậy sóng Bluetooth có ảnh hưởng đến sức khỏe không? Với thiết bị hoạt động trong giới hạn phơi nhiễm được quy định, dữ liệu hiện có không cho thấy Bluetooth công suất thấp tạo ra nguy cơ sức khỏe đã được xác lập. Điều này không có nghĩa mọi thiết bị đều giống nhau, bởi công suất phát và thiết kế anten có thể khác giữa các model.

Chỉ số SAR và giới hạn an toàn

SAR là chỉ số thể hiện tốc độ cơ thể hấp thụ năng lượng RF, đơn vị W/kg. FCC quy định mức SAR đối với thiết bị phát RF cầm tay dành cho người dùng phổ thông là 1,6 W/kg, trung bình trên 1 g mô.

Trong hướng dẫn ICNIRP 2020, giới hạn SAR cục bộ cho vùng đầu và thân của công chúng trong dải 100 kHz đến 6 GHz là 2 W/kg, trung bình trên 10 g mô trong 6 phút. Hai giá trị này dùng phương pháp lấy trung bình khác nhau nên không nên so sánh trực tiếp chỉ bằng con số.

Riêng với Bluetooth, một tổng quan của IARC được lưu trên NCBI dẫn nghiên cứu về headset Bluetooth công suất 1 mW cho thấy SAR đỉnh cục bộ thấp hơn khoảng 100 lần so với điện thoại hoạt động sát tai. Đây là dữ liệu của cấu hình được nghiên cứu, không phải tỷ lệ cố định cho mọi mẫu tai nghe. Tuy vậy, kết quả này giúp lý giải vì sao mức phơi nhiễm RF từ Bluetooth thường thấp hơn điện thoại đáng kể.

[Product_Listing categoryid="69" propertyid="" customlink="https://cellphones.com.vn/thiet-bi-am-thanh/tai-nghe/headphones.html" title="Các dòng tai nghe chụp tai đang được quan tâm nhiều tại CellphoneS"]

Một số tác hại của tai nghe Bluetooth đến sức khỏe

Với câu hỏi nghe nhiều tai nghe Bluetooth có hại không, phần lớn rủi ro có bằng chứng rõ hơn lại liên quan đến cách sử dụng. Âm lượng lớn, thời gian đeo kéo dài và vệ sinh không phù hợp có thể ảnh hưởng đến tai bất kể kết nối Bluetooth hay có dây.

Suy giảm thính lực

Nghe âm thanh ở cường độ cao trong thời gian dài có thể làm tăng nguy cơ suy giảm thính lực do tiếng ồn và ù tai. WHO cho biết cả mức âm thanh lẫn thời gian tiếp xúc đều ảnh hưởng đến nguy cơ, chẳng hạn mức trung bình 80 dB có thời lượng tham chiếu khoảng 40 giờ mỗi tuần, còn ở 90 dB thời lượng giảm xuống khoảng 4 giờ mỗi tuần.

Rủi ro này không xuất phát từ Bluetooth mà từ năng lượng âm thanh đi vào tai. Do đó, tai nghe không dây và có dây đều có thể gây ảnh hưởng nếu người dùng liên tục tăng âm lượng để át tiếng môi trường hoặc nghe trong nhiều giờ mà không nghỉ.

Viêm nhiễm tai

Tai nghe dạng nhét tai có thể làm ống tai bí hơn, đặc biệt khi đeo sau khi tắm, tập thể thao hoặc lúc tai còn ẩm. Cleveland Clinic cho biết việc giữ độ ẩm trong ống tai tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển, còn Mayo Clinic cũng liệt kê earbuds trong nhóm thiết bị có thể gây tổn thương nhỏ ở da ống tai và góp phần làm tăng nguy cơ viêm tai ngoài.

Một nghiên cứu khảo sát trực tuyến với 517 người về thói quen dùng tai nghe và viêm tai ngoài ghi nhận nhóm tự đánh giá tuân thủ thời gian sử dụng được khuyến nghị có tỷ lệ gặp viêm tai ngoài thấp hơn. Tuy nhiên, đây là nghiên cứu khảo sát nên chỉ cho thấy mối liên hệ, không chứng minh rằng tai nghe trực tiếp gây bệnh.

Ảnh hưởng của bức xạ EMF đến não

Hiện chưa có bằng chứng xác nhận RF công suất thấp từ tai nghe Bluetooth dùng thông thường gây tổn thương não. NCI cho biết RF thuộc vùng không ion hóa, không có đủ năng lượng để trực tiếp làm hỏng DNA, đồng thời dữ liệu hiện tại về điện thoại cũng không cho thấy mối liên hệ rõ ràng với ung thư não ở người.

Bluetooth thường hoạt động với công suất thấp hơn điện thoại đặt sát đầu. Vì vậy, nếu người dùng băn khoăn đeo tai nghe Bluetooth nhiều có hại không, những yếu tố nên kiểm soát trước vẫn là mức âm thanh, thời gian đeo và vệ sinh thay vì chỉ tập trung vào EMF.

Nguy cơ cháy nổ

Nhiều mẫu tai nghe Bluetooth hiện nay có pin sạc tích hợp, nhưng không nên mặc định mọi tai nghe Bluetooth đều dùng cùng một loại hóa học pin. Tương tự, tai nghe có dây thụ động thường không cần pin, trong khi một số thiết kế có chống ồn chủ động, bộ khuếch đại, DAC hoặc chế độ kết nối lai vẫn có thể cần pin hoặc nguồn điện.

Rủi ro cháy, quá nhiệt vì thế nên được xét theo việc thiết bị có pin và mạch sạc hay không, thay vì chỉ dựa vào kiểu kết nối. CPSC ghi nhận pin và bộ sạc trong đồ điện tử tiêu dùng có thể gặp các nguy cơ như quá nhiệt, cháy hoặc bỏng nhiệt. Người dùng nên tránh tai nghe giả, hàng nhái, pin thay thế và phụ kiện sạc không rõ nguồn gốc, đồng thời ngừng sử dụng nếu thiết bị phồng, biến dạng, có mùi lạ hoặc nóng bất thường.

So sánh tác hại giữa tai nghe Bluetooth và có dây

Xét về thính lực, tai nghe Bluetooth và tai nghe có dây có rủi ro tương tự khi phát cùng mức âm thanh trong cùng khoảng thời gian. Khác biệt chủ yếu nằm ở hệ thống truyền tín hiệu, nguồn điện và các linh kiện tích hợp.

Như vậy, không nên kết luận rằng mọi tai nghe Bluetooth đều có cùng rủi ro về pin hoặc mọi tai nghe có dây đều không có pin. Với cả hai nhóm, yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến thính lực vẫn là âm lượng và thời gian tiếp xúc với âm thanh.

Hướng dẫn sử dụng tai nghe Bluetooth an toàn

Người dùng vẫn có thể sử dụng tai nghe Bluetooth thường xuyên nếu duy trì thói quen nghe hợp lý và chú ý tình trạng thiết bị. Quy tắc 60/60 là cách dễ nhớ để kiểm soát thời gian và âm lượng, đồng thời phù hợp với khuyến nghị giữ âm lượng dưới 60% và cho tai nghỉ thường xuyên của WHO.

• Áp dụng quy tắc 60/60: Giữ âm lượng không quá khoảng 60% và nghe tối đa khoảng 60 phút mỗi lượt, sau đó nghỉ tai khoảng 10 đến 15 phút.
• Theo dõi mức âm thanh: Nếu thiết bị hỗ trợ đo mức nghe, nên hướng tới mức trung bình dưới khoảng 80 dB theo hướng dẫn nghe an toàn của WHO.
• Dùng chống ồn khi phù hợp: Giảm tiếng ồn môi trường có thể giúp người dùng không phải tăng âm lượng quá cao.
• Giữ tai nghe sạch và khô: Lau phần tiếp xúc với tai định kỳ, không đeo khi ống tai còn ướt và hạn chế dùng chung tai nghe nhét tai.
• Không đeo liên tục nhiều giờ: Tháo tai nghe giữa các phiên làm việc, học tập hoặc giải trí để ống tai thông thoáng.
• Kiểm tra phần cứng: Ngừng dùng nếu tai nghe hoặc hộp sạc nóng bất thường, phồng, nứt hoặc có mùi lạ.
• Chú ý dấu hiệu ở tai: Nếu ù tai, giảm nghe, đau, ngứa hoặc chảy dịch kéo dài, nên ngừng đeo và trao đổi với bác sĩ tai mũi họng hoặc chuyên gia thính học.

Có nên tiếp tục sử dụng tai nghe Bluetooth không?

Người dùng vẫn có thể tiếp tục sử dụng tai nghe Bluetooth nếu thiết bị đáp ứng tiêu chuẩn phù hợp và được dùng đúng cách. Các nguồn y tế hiện có cho thấy RF ở mức thấp dưới giới hạn phơi nhiễm chưa được xác nhận gây tác hại sức khỏe, trong khi nghe âm thanh quá lớn hoặc quá lâu là nguy cơ có bằng chứng rõ hơn.

Thay vì quá lo về sóng Bluetooth, người dùng nên kiểm soát âm lượng, nghỉ tai đều đặn, vệ sinh thiết bị và chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng. Với câu hỏi dùng tai nghe bluetooth nhiều có hại sức khoẻ không, cách sử dụng và thiết kế cụ thể của thiết bị là những yếu tố cần được xem xét song song.