Giải mã siêu chip RTX Spark: Nước đi không ai ngờ của NVIDIA khiến cả làng PC "toát mồ hôi"

NVIDIA RTX Spark xuất hiện với tham vọng mở ra kỷ nguyên PC AI mới nhờ GPU Blackwell, hiệu năng mạnh mẽ và khả năng xử lý AI cục bộ vượt trội.

Trong nhiều năm qua, PC AI vẫn chủ yếu dừng ở mức hỗ trợ các tác vụ cơ bản. Tuy nhiên với RTX Spark, NVIDIA đang cho thấy tham vọng lớn hơn rất nhiều khi muốn biến laptop và workstation thành những cỗ máy AI thực thụ với hiệu năng mạnh, khả năng xử lý cục bộ và nền tảng phần cứng tối ưu cho thế hệ ứng dụng AI mới.

Xem thêm: Giải mã RTX Spark: Tham vọng của NVIDIA biến laptop 1.5kg thành cỗ máy chiến game AAA không cần VGA rời

Cuộc đua AI PC bước vào kỷ nguyên cạnh tranh mới

Sự xuất hiện của NVIDIA trên thị trường chip laptop đang khiến cuộc đua AI PC trở nên hấp dẫn hơn rất nhiều. Nếu trước đây Intel và AMD gần như thống trị PC, còn Qualcomm chỉ đóng vai trò “kẻ thách thức”, thì RTX Spark giờ đây đang biến thị trường thành cuộc cạnh tranh bốn bên thực thụ.

Điều này có thể thúc đẩy các hãng tăng tốc đổi mới về hiệu năng, AI, khả năng tối ưu điện năng cũng như giá bán. Nhờ đó, các mẫu laptop AI trong tương lai có thể mạnh hơn nhưng cũng dễ tiếp cận hơn với người dùng phổ thông.

Dẫu vậy, việc NVIDIA gia nhập Windows on ARM cũng khiến hệ sinh thái trở nên phân mảnh hơn khi x86 và ARM cùng tồn tại song song. Tuy nhiên với sức ảnh hưởng lớn trong gaming, GPU và AI, NVIDIA nhiều khả năng sẽ giúp Windows on ARM thu hút thêm nhà phát triển và phát triển nhanh hơn trong vài năm tới.

Kỷ nguyên “superchip” của PC AI đang dần thành hình

RTX Spark là sản phẩm của NVIDIA, nhưng phía sau đó còn là sự hợp tác với MediaTek và TSMC để tạo nên SoC “superchip” mới. NVIDIA phụ trách GPU và phần cứng AI, MediaTek đảm nhiệm nền tảng ARM Cortex CPU, còn TSMC sản xuất toàn bộ chip trên tiến trình 3nm.

Điểm đáng chú ý là RTX Spark theo đuổi mô hình kết hợp CPU, GPU và bộ nhớ hợp nhất trong cùng một nền tảng thay vì GPU rời truyền thống. Cách tiếp cận này giúp thiết bị có lượng bộ nhớ lớn hơn để phục vụ gaming cũng như các tác vụ AI ngày càng nặng, đặc biệt khi AI hiện đại phụ thuộc rất nhiều vào bộ nhớ để xử lý mô hình lớn và AI cục bộ.

Dù NVIDIA gọi đây là “superchip”, thị trường hiện vẫn chưa có tên gọi thống nhất cho kiểu phần cứng mới này. RTX Spark đồng thời cũng được xem là đối thủ đáng chú ý với MacBook Pro khi mang tới sức mạnh AI cùng nền tảng bộ nhớ hợp nhất dành cho các workflow hiện đại.

RTX Spark có thể mở ra bước ngoặt mới cho gaming trên Windows on ARM

Sự xuất hiện của RTX Spark không chỉ tác động tới AI PC mà còn mở ra nhiều thay đổi cho gaming trên Windows on ARM. Với hiệu năng được NVIDIA cho biết ngang tầm RTX 5070 Laptop GPU, nền tảng này đang mang sức mạnh gaming thực thụ lên các thiết bị Windows dùng kiến trúc ARM.

Trên thực tế, Windows on ARM đã có khả năng chơi game, nhưng vẫn tồn tại nhiều hạn chế như hiệu năng đồ họa chưa đủ mạnh, phải phụ thuộc vào Prism emulation hay nhiều game không hoạt động do anti-cheat chưa hỗ trợ ARM. Đây cũng là lý do gaming trên ARM chưa thể phổ biến như PC truyền thống.

Tuy nhiên với vị thế lớn trong gaming cùng các công nghệ như CUDA hay DLSS, NVIDIA có thể thúc đẩy mạnh việc tối ưu game cho Windows on ARM. Microsoft cũng cho biết sẽ cải thiện hỗ trợ anti-cheat trên ARM, trong khi nhiều tựa game lớn và DLSS 4.5 đã được xác nhận xuất hiện trên các thiết bị RTX Spark mới. 

Với người dùng quan tâm tới gaming hiệu năng cao, thị trường hiện cũng đã có nhiều mẫu laptop RTX mạnh mẽ tại CellphoneS, đáp ứng tốt cả nhu cầu chơi game AAA lẫn các tác vụ AI hiện đại.

AI mới là “vũ khí” lớn nhất của RTX Spark

Điểm nâng cấp quan trọng nhất mà RTX Spark mang lại cho các thiết bị người dùng phổ thông chính là sức mạnh AI. Đây được xem là phiên bản tối ưu cho Windows của nền tảng AI từng xuất hiện trên DGX Spark, đồng thời được bổ sung thêm NPU để hỗ trợ toàn bộ các tính năng Copilot+ từ Microsoft.

Điều đó giúp các thiết bị dùng RTX Spark trở thành một trong những nền tảng AI PC mạnh nhất hiện nay, không chỉ xử lý các tác vụ AI ngay trên thiết bị mà còn đủ sức vận hành những mô hình AI mã nguồn mở quy mô lớn hay các AI agent trực tiếp trên laptop.

Trước đây, sức mạnh xử lý như vậy chỉ xuất hiện trên một số hệ thống rất đặc biệt như DGX Spark, các dàn PC nhiều GPU tùy chỉnh hoặc những mẫu laptop sở hữu bộ nhớ hợp nhất. Tuy nhiên với sự tham gia của NVIDIA, khả năng AI hiệu năng cao có thể sẽ trở nên phổ biến hơn trên laptop và desktop trong tương lai gần.

Điều này cũng không quá bất ngờ khi NVIDIA hiện là một trong những công ty có ảnh hưởng lớn nhất trong làn sóng AI hiện nay. Từ GPU, phần cứng máy chủ cho tới các nền tảng phần mềm AI, hãng gần như đang cung cấp toàn bộ “sức mạnh tính toán” cho thị trường AI hiện đại. RTX Spark vì thế cho thấy NVIDIA không muốn chỉ dẫn đầu ở AI datacenter mà còn muốn mở rộng vị thế sang cả kỷ nguyên AI cục bộ trên PC cá nhân.

RTX Spark có thể thay đổi cán cân giữa hiệu năng và thời lượng pin

Một trong những lý do giúp Qualcomm tạo được dấu ấn trên laptop Windows on ARM thời gian qua chính là thời lượng pin vượt trội. Đổi lại, người dùng thường phải chấp nhận một số hạn chế về hiệu năng đồ họa cũng như khả năng tương thích hoàn toàn với hệ sinh thái x86 truyền thống.

Tuy nhiên, sự xuất hiện của NVIDIA cùng RTX Spark đang khiến công thức đó bắt đầu thay đổi. Với vị thế vốn gắn liền cùng GPU hiệu năng cao, NVIDIA mang tới sức mạnh đồ họa vượt trội hơn đáng kể so với những gì các nền tảng Windows on ARM trước đây từng đạt được.

Dẫu vậy, câu hỏi lớn nhất lúc này có lẽ vẫn là thời lượng pin thực tế. NVIDIA cho biết RTX Spark vẫn hướng tới khả năng hoạt động cả ngày cùng hiệu suất năng lượng cao, nhưng điều đó nhiều khả năng chỉ áp dụng cho các tác vụ văn phòng thông thường.

Khi gaming hoặc các tác vụ AI nặng liên tục xuất hiện, mức tiêu thụ điện năng chắc chắn sẽ tăng đáng kể. Việc phải duy trì một GPU mạnh cùng các AI agent hoạt động trực tiếp trên thiết bị có thể khiến thời lượng pin giảm xuống đáng kể so với những mẫu laptop ARM tập trung hoàn toàn vào tiết kiệm điện trước đây.

RTX Spark sẽ không chỉ dành cho giới “siêu máy”

Những gì NVIDIA trình diễn với RTX Spark hiện chủ yếu là các cấu hình cao cấp với bộ nhớ hợp nhất lên tới 128GB. Tuy nhiên, hãng nhiều khả năng sẽ còn phát triển thêm nhiều phiên bản khác nhau để các nhà sản xuất laptop dễ dàng tùy chỉnh cho từng phân khúc, bao gồm cả các mẫu có cấu hình phổ thông hơn.

Điều đó đồng nghĩa RTX Spark sẽ không chỉ xuất hiện trên những workstation AI đắt đỏ mà còn có thể mở rộng xuống các dòng laptop AI dễ tiếp cận hơn trong tương lai. Đây cũng là yếu tố quan trọng nếu NVIDIA muốn biến AI PC thành nền tảng đại chúng thay vì chỉ phục vụ nhóm nhà phát triển hay người dùng chuyên nghiệp.

Trong khi đó, thị trường hiện cũng đã bắt đầu xuất hiện nhiều mẫu laptop AI với NPU chuyên dụng và phần cứng tối ưu cho AI cục bộ. Người dùng hiện có thể dễ dàng tìm thấy các dòng laptop AI mới tại CellphoneS với nhiều lựa chọn phù hợp cho học tập, làm việc và sáng tạo nội dung.

Tạm kết

Sự xuất hiện của NVIDIA cùng RTX Spark có thể chưa ngay lập tức biến AI PC trở thành sản phẩm phổ thông, nhưng rõ ràng hãng đã tạo ra áp lực rất lớn cho toàn bộ thị trường laptop. Từ Qualcomm, Intel cho tới Apple, các hãng giờ đây sẽ phải tăng tốc mạnh hơn trong cuộc đua AI, đồ họa và Windows on ARM nếu không muốn bị bỏ lại phía sau trong thế hệ PC mới.

Quan trọng hơn, RTX Spark cho thấy ranh giới giữa laptop AI, gaming và workstation đang dần bị xóa nhòa. Những thay đổi về AI cục bộ, gaming trên ARM hay bộ nhớ hợp nhất có thể sẽ còn tạo ra ảnh hưởng lớn cho ngành PC trong nhiều năm tới, và Computex năm nay có lẽ chỉ mới là khởi đầu cho kỷ nguyên “superchip” mà NVIDIA đang theo đuổi.

Nguồn: Pcmag

Xem thêm:

• NVIDIA hồi sinh RTX 5000 Super: lộ diện "vũ khí bí mật" RTX 5060 Super 12GB giá cực "mềm"
• NVIDIA RTX Spark ra mắt: CPU 20 nhân, GPU Blackwell và hỗ trợ RAM 128GB, sẵn sàng thách thức Apple Silicon